КӨРМЕЛЕР ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ДАМУЫНА ҚАЛАЙ КӨМЕКТЕСЕДІ?

ІРІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ІС-ШАРАЛАР ӘРҚАШАН ОЛАРДЫ ҚАБЫЛДАЙТЫН ҚАЛАЛАР МЕН ЕЛДЕР ҮШІН МАҢЫЗДЫ ОҚИҒАҒА АЙНАЛАДЫ – БҰЛ ЕҢ АЛДЫМЕН САЛАЛЫҚ КӨРМЕЛЕР МЕН ФОРУМДАРҒА ҚАТЫСТЫ.

Мысал ретінде жыл сайын энергетика саласының жетекші компанияларын жинайтын БАӘ-дегі әлемге әйгілі ADIPEC мұнай-газ көрмесін алуға болады. Немесе Таяу Шығыс, Африка және Оңтүстік Азия аймағының орталық құрылыс көрмесі Big 5-ті.

Мұндай іс-шаралар кезінде қалалар олармен өмір сүреді: қонақ үйлер мен мейрамханалар толық жүктемеде жұмыс істейді, көлік қызметтері мыңдаған келушілерге қызмет көрсетеді, ал жергілікті бизнес клиенттердің айтарлықтай ағынын алады. Мұның бәрі қосымша табысқа айналып, экономиканың мультипликативті әсерін тудырады.

Қазақстанда жағдай қалай?

Мұндағы көрме индустриясы кем емес белсенді дамуда. Мысалы, ел астанасында 15 жылдан бері Astana Mining & Metallurgy халықаралық конгресі өтеді, ол аймақтың тау-кен металлургия кешенінің басты ойыншыларын жинайды. Конгресс кезінде қалаға мыңдаған адамдар – бизнес пен мемлекеттік сектордың өкілдері, салалық сарапшылар келеді.

Жалпы алғанда, Қазақстанда жыл сайын ондаған салалық көрмелер мен форумдар өтеді, олардың келушілер саны тұрақты түрде өсуде. Ресми статистикаға сәйкес, осы саладағы қызмет көлемі 2024 жылы 62 млрд теңгеге жетті, ал 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында бұл көрсеткіш 30 млрд-тан асты. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көп.

Елдегі көрме іс-шараларын ұйымдастырушылардың бірі Iteca компаниясы атап өтеді: мұндай форматтағы іскерлік іс-шаралар әлемде де, Қазақстанда да экономикалық дамудың маңызды құралына айналды. Олар мемлекет, бизнес және сарапшылар жаңа технологиялармен танысатын, серіктестіктер жасайтын, жобалар бастайтын және инвестицияларды ынталандыратын кеңістік жасайды.

Мұндай алаңдарға сұраныс артып келеді. 2025 жылғы көрме маусымында Iteca іс-шараларына 66 елден 3 946 компания қатысты, ал келушілердің жалпы саны 67 мыңнан асты.

Iteca көрмелерінің тақырыбы елдің экономикалық саясатының басымдықтарымен сәйкес келеді. Мысалы, алғаш рет индустриялық саясаттың жаңа бағыттарының бірі – химия және полимер өнеркәсібінің дамуына арналған Plastex Qazaqstan өткізілді. FoodExpo Qazaqstan және AgroWorld Qazaqstan азық-түлік қауіпсіздігі күн тәртібін ілгерілетеді, ал TransLogistica Kazakhstan – Қазақстанның негізгі көлік хабы ретінде дамуын.

Әрбір іс-шара Қазақстан экономикасына нақты пайда әкеледі. Мысалы, FoodExpo Qazaqstan аясында қазақстандық және шетелдік кәсіпкерлер арасында 1 156 келіссөз өтті, онда сауда желілеріне Қазақстан дүкендерінің сөрелеріне шығатын 3 500-ден астам жаңа өнімдер ұсынылды.

2025 жылы Astana Mining & Metallurgy конгресі аясында "Сарытоган" графит өндіру жобасының Еуроодақтың стратегиялық жобалар тізіміне енгізілгені белгілі болды, бұл оған ЕО КСМ қоры тарапынан қаржылық және сауда қолдауын алуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ ҚР Индустрия министрлігі мен чилилік Molymet компаниясы молибден өнімдерін өндіру туралы меморандумға қол қойды. Бұл жобалар жүзеге асырылған сайын экономиканың индустриялық әлеуетін арттырады.

AgroWorld Qazaqstan алаңында Қазақстан мен Нидерланды құс шаруашылығы саласындағы өзара тиімді ынтымақтастық, инновациялық шешімдерді енгізу және саланың білікті мамандарын даярлау бойынша тәжірибе алмасу туралы меморандумға қол қойды. Бұл құжат мемлекеттер арасындағы өзара әрекеттесуді дамытуда және кәсіби серіктестіктің жаңа бағыттарын қалыптастыруда жаңа кезең ашады.

Бұл мысалдардан Iteca көрмелері бизнес, мемлекеттік құрылымдар, салалық қауымдастықтар және халықаралық көшбасшыларды тартады. Мұндай үйлесім диалог пен практикалық шешімдер үшін тұрақты платформа қалыптастырады. Мұнда салалардың стратегиялық міндеттері талқыланады, технологиялық әзірлемелер ұсынылады, ұзақ мерзімді серіктестіктер қалыптасады және жаңа келісімдерге қол қойылады. Олардың әрқайсысы елге тікелей пайда әкеледі.

Тұрақты даму

Көрме индустриясының экономикаға рөлі қазірдің өзінде айтарлықтай және одан әрі өсуде. Қазақстан жаһандық жеткізу тізбектерінде өз позициясын нығайтып, өндірісті дамытып, экспорттық әлеуетін арттыруда. Бұл процестер үшін шетелдік компаниялар, сарапшылар және инвесторлар келетін кәсіби алмасу алаңдары қажет.

Мұны түсіне отырып, Iteca компаниясы қолданыстағы көрме алаңдарын одан әрі дамытуды және жаңаларын іске қосуды жоспарлап отыр. Компанияда 2026 жылдың көктемінде бірден үш жаңа жоба басталатынын айтты: тоқыма өнеркәсібі тауарлары мен жабдықтарына арналған KITME көрмесі, бұзбайтын бақылау және техникалық диагностика технологиялары туралы NDT, сондай-ақ оптика, оптометрия және офтальмология тақырыбына арналған VisionCare.

Компания бұл іс-шаралар осы салалардағы бизнеске серіктестіктерді қалыптастыру және жаңа технологияларды енгізу үшін өз алаңдарын береді деп сенеді.

Көрме саласының осындай жүйелі дамуы Қазақстан үшін мультипликативті әсер тудырады: туризм ағынының артуынан және қонақ үйлердің жүктемесінен бастап логистика, стендтер құру, маркетинг және технологиялық шешімдер қызметтеріне сұраныстың өсуіне дейін. Сондықтан көрмелерге инвестициялар жалпы экономикаға инвестициялар болып табылады. 2025 жылғы көрме маусымы халықаралық ынтымақтастық үшін тағы бір өсу жылы болды, бұл елге халықаралық іскерлік картада өз позициясын нығайтуға тікелей мүмкіндік береді.